Celiakia

    Definicja i przyczyny

Celiakia (choroba trzewna, sprue nietropikalna) to zapalne schorzenie jelita cienkiego, które niszczy jego błonę śluzową i prowadzi do upośledzonego wchłaniania pokarmów. Choroba wywołana jest nadmierną odpowiedzią immunologiczną organizmu na grupę białek występujących w produktach zbożowych (pszenica, żyto, jęczmień). Przykładem takiego białka jest gluten w pszenicy. 

 

Choroba trzewna może objawić się w każdym wieku, jednakże częściej występuje u dzieci i osób w piątej dekadzie życia. Zakres prezentowanych objawów celiaki może być różny - od postaci ukrytej (występowanie autoprzeciwciał bez objawów), poprzez postać ubogoobjawową (np. zmęczenie, anemia, afty, zaburzenia neurologiczno-psychiatryczne, próchnica, osteoporoza), do postaci pełnobjawowej (biegunka, wzdęcia, bóle brzucha, spadek masy ciała, niski wzrost, spowolnienie rozwóju dziecka). 

 

Celiakia może przebiegać równolegle z innymi chorobami z grupy schorzeń autoimmunologicznych, np. atopowe zapalenie skóry, dermatitis herpetiformis, cukrzyca typu I, choroba Hashimoto. Odległymi powikłaniami nieleczonej choroby trzewnej są m. in. chłoniaki jelita cienkiego, osteoporoza, upośledzony rozwój dziecka. 

 

    Przykłady badań 

Badania laboratoryjneprzeciwciała przeciw transglutaminazie tkankowej (tTg-Ab) klasy IgA, przeciwciała przeciw endomysium (EMA) IgA, przeciwciała antyretikulinowe (ARA), przeciwciała anty-gliadynowe (AGA) IgA i IgG oraz pomocniczo morfologia, rozmaz, żelazo, witamina B12, kwas foliowy, albuminy, białko całkowite, IgA całkowite. 

Inne badania: Biopsja jelita cienkiego za pomocą kapsułki lub podczas gastroduodenoskopii w celu potwierdzenia diagnozy. Densytometria w celu oceny osteoporozy. 


    Leczenie i postępowanie

Postępowanie lecznicze w celiaki jest wielopłaszczyznowe. Konieczne jest wyeliminowanie produktów spożywczych zawierających gluten i wdrozenie tzw. diety bezglutenowej. W przypadku niedoborów mikroelementów i witamin stosuje się ich substytucję, np. preparatami żelaza, witaminy B12, kwasu foliowego, wapnia. Przebieg terapii choroby trzewnej monitoruje się za pomocą seryjnych oznaczeń autoprzeciwciał, np. EMA, tTG.

 

    Lekarze

Gastrolog  >>>
Gastrolog dziecięcy  >>> 
Specjalista chorób wewnętrznych  >>>