USG z kontrastem

CZYM JEST BADANIE USG Z KONTRASTEM


Badanie USG z kontrastem, czyli z języka angielskiego CEUS (contrast enhanced ultrasound), jest badaniem ultrasonograficznym, podczas którego, zwykle dożylnie, podaje się specjalny kontrast w celu uwidocznienia struktur narządowych, które niewystarczająco wyraźnie widoczne są w standardowym badaniu USG, a nawet w innych badaniach obrazowych jak tomografia komputerowa (TK) czy rezonans magnetyczny (MRI).

Strukturę kontrastu do USG stanowią mikropęcherzyki zbudowane z osłonki lipidowej, w której zamknięty jest specjalny neutralny gaz. Mikropęcherzyki po podaniu dożylnym przedostają się mikrokrążenia narządów i są w nich wykrywane za pomocą obrazowania USG specjalnie do tego przystosowanym aparatem. Oprócz dożylnego podawania kontrastu, w przypadku niektórych wskazań, może być on także administrowany doustnie lub dopęcherzowo.

Najczęstszym narządem, w którego diagnostyce wykorzystuje się CEUS, jest wątroba, w dalszej kolejności nerki, protezy naczyniowe aorty oraz inne narządy wewnętrzne.

ZALETY BADANIA USG Z KONTRASTEM


Badanie USG oraz kontrast do badań USG pod nazwą SonoVue są bardzo bezpieczne. W przeciwieństwie do badania TK badanie CEUS jest wolne od promieniowania jonizującego. Z kolei w przeciwieństwie do badania MRI obecność metalowych implantów nie jest przeciwwskazaniem do badania CEUS. Należy również zwrócić uwagę na potencjalne działania niepożądane kontrastów do TK i MRI, które mogą wywoływać ciężkie reakcje uczuleniowe oraz obciążają nerki (są przeciwwskazane w niewydolności nerek), a także na sam kontrast do MRI, który wywoływać może wyniszczające zwłóknienie śródmiąższowe płuc. 

W przypadku kontrastu używanego do CEUS należy podkreślić, że ma on doskonały profil bezpieczeństwa, jego czas półtrwania jest krótki bo wynosi kilkanaście minut oraz wydalany jest z powietrzem przez płuca. Bardzo rzadkimi działaniami niepożądanymi obserwowanymi przy kontraście CEUS mogą być łagodne reakcje uczuleniowe.

Badanie USG z kontrastem najczęściej wykorzystuje się do oceny zmian ogniskowych w wątrobie, potocznie nazywanych guzami wątroby, z których wiele ma na tyle specyficzny obraz mikrounaczynienia w obrazowaniu CEUS, że możliwe jest uniknięcie konieczności badania obciążającymi metodami TK lub MRI. Badanie CEUS w przeważajacej większości pozwala odpowiedzieć, czy zmiana ogniskowa wątroby ma cechy złośliwe czy łagodne.

Dodatkowo CEUS jest pomocny do wykrywania przerzutów do wątroby pochodzących z nowotworów w innej lokalizacji. W przypadku przezrzutów o wielkości mniejszej niż 1 cm CEUS ma większą czułość aniżeli badanie TK.

CEUS jest badaniem w czasie rzeczywistym pozostającym pod kontrolą operatora, podczas którego możliwe jest wykonanie próby czynnościowej oraz natychmiastowe powtórzenie całego badania w razie konieczności. Możliwości takich nie dają ani TK ani MRI. Dodatkowo CEUS cechuje się o wiele większą rozdzielczością czasową w porównaniu do wspomnianych metod, co umożliwia uwidocznienie wczesnej fazy tętniczej unaczynienia podejrzanej onkologicznie zmiany ogniskowej w wątrobie i jej lepszą charakterystykę.

Jakie wady posiada więc CEUS? W przypadku konieczności oceny zmian ogniskowych w wątrobie czynnikiem utrudniającym badanie może być otyłość, znaczne stłuszczenie wątroby lub niesprzyjajace warunki anatomiczne pacjenta. Badania CEUS z podaniem dożylnym wykonywane jest tylko u osób dorosłych.

JAK WYGLĄDA USG Z KONTRASTEM


W celu przystąpienia do badania USG z kontrastem należy przejść kwalifikację, która odbywa się u dedykowanych lekarzy w Opiece Medycznej Golden Care lub u współpracujacych lekarzy z placówek zewnętrznych. Na kwalifikację oraz na samo badanie CEUS należy zgłosić się z wynikami dotychczas przeprowadzonych badań USG i ewentualnie tomografii komputerowej, a także z dokumentacją medyczną dotyczącą bieżącego schorzenia. Terminy badań CEUS umawiane są w wyznaczonych dniach miesiąca.

Przed właściwym badaniem na lewej kończynie górnej zakładana jest kaniula dożylna (tzw. Venflon). Badanie CEUS wykonywane jest w asyście pielęgniarki, która na sygnał lekarza podaje dożylnie kontrast. Po wstrzyknięciu kontrastu pacjent przez kilka minut pozostaje nieruchomo na leżance, podczas gdy lekarz trzymając stabilnie głowicę USG nagrywa poszczególne czasowe fazy unaczynienia diagnozowanej zmiany chorobowej. Po zarejestrowaniu filmów lekarz analizuje ich zawartość. Wyniki badania wydawane są zwykle w ciągu jednego do dwóch dni, lecz nie od razu po zakończeniu badania. Pobyt pacjenta w Klinice w związku z badaniem CEUS wynosi ok. godziny. 

PRZYGOTOWANIE DO USG Z KONTRASTEM


Badania USG z kontrastem w zakresie wątroby i jamy brzusznej wymagają przygotownia identycznego jak do klasycznego badania USG jamy brzusznej, tzn. na badanie należy zgłosić się rano i całkowicie na czczo, tj. bez rannego spożywania posiłków ani napojów. W większości przypadków nie ma bezwzględnej koniecznosci wcześniejszego wykonania badań laboratoryjnych. Najważniejszym elementem przygotowania jest opisana wcześniej odpowiednia kwalifikacja lekarska.

WYKONUJĄCY CEUS


Dr Tomasz Szczepański >
specjalista chorób wewnętrznych, jeden z najbardziej doświadczonych sonografistów w Polsce, lekarz z ponad 20-letnim stażem klinicznym w Polsce i zagranicą (Wielka Brytania, Niemcy, Austria, Włochy), wykonał ponad 25.000 badań USG. Szkolenie z zakresu CEUS pobierał od niemieckich lekarzy, w tym Profesora Dirk-Andre Cleverta z Monachium. Dr Szczepański z
ajmuje się zaawansowaną diagnostyką chorób wątroby i narządów jamy brzusznej.


Dziękujemy uprzejmie za przeczytanie artykułu. Napisz do nas, jeśli potrzebujesz wykonać CEUS lub zakwalifikowano Cię do badania USG z kontrastem. Służymy pomocą!